Το ήπαρ: λειτουργίες και παθήσεις

Το ήπαρ (συκώτι) είναι ένα σφηνοειδές όργανο κοκκινωπού-καφέ χρώματος, με δύο λοβούς που διαφέρουν σε σχήμα και μέγεθος. Εντοπίζεται στο δεξιό άνω τεταρτημόριο της κοιλιάς, ακριβώς κάτω από το διάφραγμα και δεξιά από το στομάχι, και καλύπτει από πάνω τη χοληδόχο κύστη. Η ενημέρωση που ακολουθεί απευθύνεται και σε ασθενείς από την Αθήνα και την Αττική.

Περίπου 500 βιοχημικές αντιδράσεις και λειτουργίες συντελούνται στο ήπαρ, γι’ αυτό συχνά χαρακτηρίζεται «εργοστάσιο» του οργανισμού. Βοηθά την πέψη και συνθέτει ή διασπά μόρια, απλά και σύνθετα, πολλά από τα οποία είναι αναγκαία για τις ζωτικές λειτουργίες. Στο ήπαρ βρίσκεται περίπου το 60% των ανθρώπινων γονιδίων που κωδικοποιούν πρωτεΐνες.

Οι δύο λοβοί του ήπατος ενώνονται μεταξύ τους με ένα λεπτό αλλά πυκνό στρώμα ινώδους, ελαστικού συνδετικού ιστού με ακανόνιστη διάταξη, την κάψουλα Glisson. Η κάψουλα αυτή αποτελεί προέκταση του ινώδους περιβλήματος που τυλίγει όλο το όργανο και ακολουθεί τα αγγεία, τους αγωγούς και τα νεύρα. Με εξαίρεση τη γυμνή περιοχή, η επιφάνεια του ήπατος καλύπτεται από ορογόνο που προέρχεται από το περιτόναιο και είναι σταθερά προσκολλημένος στην κάψουλα του Glisson.

Δύο μεγάλα αγγεία τροφοδοτούν το ήπαρ με αίμα:

Οι βιοχημικές λειτουργίες του ήπατος

Ως ζωτικό όργανο, το ήπαρ λειτουργεί σαν το βιοχημικό εργαστήριο του σώματος. Ανάμεσα σε άλλα, έχει καθοριστική συμβολή:

Στον μεταβολισμό υδατανθράκων, λιπιδίων, πρωτεϊνών και αμινοξέων:

Στη σύνθεση παραγόντων πήξης, όπως και στην παραγωγή ερυθροκυττάρων
Συνθέτει τη θρομβοποιητίνη, μια γλυκοπρωτεϊνική ορμόνη που ελέγχει πόσα αιμοπετάλια παράγει ο μυελός των οστών.

Συμμετέχει στον μεταβολισμό των λιπιδίων: παράγει χοληστερόλη και τριγλυκερίδια, πραγματοποιεί λιπογένεση, ενώ εκεί συντίθεται και σημαντικό ποσοστό των λιποπρωτεϊνών του οργανισμού.

Έχει κεντρικό ρόλο στην πέψη: Συνθέτει και εκκρίνει τη χολή, ένα κιτρινωπό υγρό απαραίτητο για τη γαλακτωματοποίηση των λιπών, που διευκολύνει και την απορρόφηση της βιταμίνης Κ από τις τροφές.

Αποδομεί και αποβάλλει πολλά άχρηστα προϊόντα. Είναι καθοριστικό για τον μεταβολισμό των φαρμάκων και για την εξουδετέρωση ή μετατροπή τοξικών ουσιών.

Αποθηκεύει βιταμίνες και μέταλλα: βιταμίνη Α (απόθεμα 1-2 ετών), βιταμίνη D (απόθεμα 1-4 μηνών), βιταμίνη Β 12 (απόθεμα 3-5 ετών), βιταμίνη Κ, καθώς και σίδηρο και χαλκό.

Συμβάλλει στην άμυνα του οργανισμού: το μονοπυρηνικό φαγοκυτταρικό σύστημα του ήπατος διαθέτει πλήθος ανοσολογικά ενεργών κυττάρων, που «φιλτράρουν» τα αντιγόνα τα οποία φτάνουν μέσω της πυλαίας κυκλοφορίας.

Επιπλέον, συνθέτει την αλβουμίνη, που είναι η πιο άφθονη πρωτεΐνη του ορού, και το αγγειοτασινογόνο, ορμόνη που ανεβάζει την αρτηριακή πίεση. Παράγει ακόμη το ένζυμο καταλάση, το οποίο διασπά το υπεροξείδιο του υδρογόνου, μια τοξική οξειδωτική ουσία.

Νοσήματα του ήπατος:

Πολλά νοσήματα του ήπατος μπορούν να οδηγήσουν σε οξεία ηπατική ανεπάρκεια, που ενδέχεται να μετατραπεί σε χρόνια.

ΗΠΑΡ

Το ήπαρ: λειτουργίες και παθήσεις

Οι βιοχημικές λειτουργίες του ήπατος

Νοσήματα του ήπατος:

ΠΩΣ ΕΠΙΛΕΓΩ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟ;