Καρκίνωμα του χοληδόχου πόρου

Με συχνότητα 50-60% επί του συνόλου των χολαγγειοκαρκινωμάτων, ο καρκίνος του χοληδόχου πόρου είναι η πιο συχνή μορφή χολαγγειοκαρκινώματος, με τυπική ηλικία εμφάνισης τα 50-70 έτη. Η νόσος μπορεί να είναι πρωτοπαθής ή να οφείλεται σε μετάσταση όγκου του παγκρέατος, του παχέος εντέρου, του στομάχου, των ωοθηκών ή του μαστού. Ακολουθεί ενημέρωση για ασθενείς από την Αθήνα και όλη την Ελλάδα.

Στους παράγοντες που προδιαθέτουν για καρκίνο του χοληδόχου πόρου περιλαμβάνονται η κίρρωση του ήπατος, η ηπατίτιδα από ιό C, η NASH και άλλα νοσήματα του ήπατος, οι κύστεις των χοληφόρων πόρων, η πρωτοπαθής σκληρυντική χολαγγειίτιδα, η ελκώδης κολίτιδα, οι υποτροπιάζουσες χολαγγειίτιδες, το αδένωμα των χοληφόρων, η πολλαπλή θηλωμάτωση των χοληφόρων, η νόσος του Caroli καθώς και το κάπνισμα.

Διαγνωστική προσέγγιση

Η νόσος εκδηλώνεται με κιτρινωπή χροιά του δέρματος και του λευκού των ματιών, ούρα που σκουραίνουν σταδιακά, απώλεια βάρους, ανορεξία, εξάντληση, ασαφή πόνο στην κοιλιά, φαγούρα στο κάτω μέρος της κοιλιάς και, στο τέλος, αποφρακτικό ίκτερο.

Όταν υπάρχουν αυτά τα συμπτώματα, γίνονται εργαστηριακές εξετάσεις, μεταξύ των οποίων και ειδικοί καρκινικοί δείκτες, καθώς και αξονική και μαγνητική τομογραφία, μαγνητική χολαγγειογραφία και μαγνητική αγγειογραφία, καθεμία από τις οποίες προσφέρει διαφορετικά στοιχεία. Οι πιο αξιόπιστες σύγχρονες εξετάσεις είναι η ERCP και ο ενδοσκοπικός υπέρηχος EUS, για τις οποίες χρειάζεται ειδικός εξοπλισμός, διαθέσιμος στην Κλινική με την οποία συνεργάζεται ο Χειρουργός Δρ. Γεώργιος Κατσάνος.

Η ενδοσκοπική οπισθοδρομική χολαγγειοπαγκρεατογραφία (ERCP) γίνεται από το στόμα και επιτρέπει να αποκλειστεί άλλη νόσος του χοληφόρου συστήματος και να ληφθεί υλικό για βιοψία. Παράλληλα, αντιμετωπίζεται ο αποφρακτικός ίκτερος με τοποθέτηση πλαστικών stents στους χοληφόρους πόρους, ώστε η χολερυθρίνη να αποχετεύεται και ο ίκτερος να υποχωρεί.

Και με τον ενδοσκοπικό υπέρηχο (EUS) λαμβάνεται υλικό για βιοψία, το οποίο είναι απαραίτητο για να σχεδιαστεί η θεραπεία της νόσου.

Χειρουργική θεραπεία

Οι επεμβάσεις στους χοληφόρους πόρους, και πολύ περισσότερο οι ογκολογικές, είναι ιδιαίτερα απαιτητικές και γίνονται από χειρουργούς με εξειδίκευση. Χαρακτηριστικά, ο Χειρουργός Δρ. Γ. Κατσάνος έχει μεγάλη εμπειρία σε ασθενείς που χρειάζονται νέα επέμβαση για αποκατάσταση ιατρογενών κακώσεων εξωηπατικών χοληφόρων αγγείων.

Εφόσον ο όγκος πληροί τα κριτήρια εξαιρεσιμότητας και η κατάσταση του ασθενούς το επιτρέπει, η ογκολογική επέμβαση επιδιώκει ριζικό καθαρισμό. Ανάλογα με την τοπική επέκταση της νόσου, το ογκολογικό αποτέλεσμα μπορεί να φτάσει μέχρι και την ίαση, υπάρχει όμως και θνητότητα της τάξης του 2-5%.

Όταν ο καρκίνος του χοληδόχου πόρου εντοπίζεται κοντά στο φύμα Vater, εφαρμόζεται η τεχνική Whipple: αφαιρούνται η κεφαλή του παγκρέατος με το τελικό τμήμα του παγκρεατικού πόρου, μέρος του στομάχου, ολόκληρο το δωδεκαδάκτυλο, το τελικό τμήμα του χοληδόχου πόρου και η χοληδόχος κύστη.

Αν η νόσος διαγνωστεί νωρίς και βρίσκεται στο μέσο του χοληδόχου, η επέμβαση μπορεί να είναι λιγότερο εκτεταμένη, με την τεχνική Roux-en-Y: αφαιρούνται η χοληδόχος κύστη και ο χοληδόχος πόρος από το διχασμό (δεξιός-αριστερός ηπατικός) έως την ενδοπαγκρεατική του μοίρα, και ο δεξιός και ο αριστερός ηπατικός πόρος συνδέονται απευθείας με τμήμα του λεπτού εντέρου.

Όταν η χειρουργική επέμβαση δεν είναι δυνατή, είτε λόγω προχωρημένης νόσου είτε λόγω της εξασθενημένης κατάστασης του ασθενούς, μπορεί να εφαρμοστεί παρηγορικά η ενδοσκοπική ERCP με μέθη, κατά την οποία τοποθετούνται μεταλλικά stents ώστε ο χοληδόχος πόρος να παραμένει βατός και ο όγκος να μην επεκτείνεται μέσα στον αυλό του, βελτιώνοντας την ποιότητα ζωής.

ΧΟΛΗΦΟΡΑ