Η χολή: λειτουργία και παθήσεις

Η χολή είναι ένα κιτρινοπράσινο υγρό που εκκρίνεται από τα κύτταρα του ήπατος και περιέχει ποικίλα οργανικά και ανόργανα συστατικά. Βοηθά στον μεταβολισμό της χοληστερόλης και στην αποβολή της από τον οργανισμό. Οι πληροφορίες για τις παθήσεις της χολής που ακολουθούν απευθύνονται και σε ασθενείς από την Αθήνα και την Αττική.

Μέσα από τα χοληφόρα αγγεία, η χολή που παράγεται φτάνει στον χοληδόχο πόρο και συγκεντρώνεται στη χοληδόχο κύστη. Όταν τρώμε, απελευθερώνεται σταδιακά στο δωδεκαδάκτυλο, όπου είναι απαραίτητη για την πέψη και ιδιαίτερα για τη διάλυση και την απορρόφηση των λιπαρών οξέων.

Στο χολικό σύστημα ανήκουν τα χοληφόρα αγγεία, ο χοληδόχος πόρος και η χοληδόχος κύστη.

Η χοληδόχος κύστη μοιάζει με σάκο, μέσα στον οποίο η χολή αποθηκεύεται συμπυκνωμένη έως ότου τη χρειαστεί ο οργανισμός. Καθώς τα χολικά άλατα καθιζάνουν σταδιακά, σχηματίζεται χολική λάσπη, η οποία, ανάλογα με την υφή και τη σύστασή της, καταλήγει σε λίθους. Οι χολόλιθοι προκαλούν χρόνια φλεγμονή που επιδεινώνεται με τον καιρό, ενώ αν περάσουν στον χοληδόχο πόρο ενδέχεται να προκαλέσουν απόφραξη της χοληδόχου κύστης.

Παθήσεις που οφείλονται σε χολόλιθους

Όταν οι λίθοι περνούν μέσα από τα χοληφόρα, μπορεί να οδηγήσουν σε διάφορες παθήσεις:

Χολολιθίαση: Με τον όρο αυτό εννοούμε την παρουσία λίθων στη χολή. Συνήθως προκαλεί κοιλιακό πόνο μετά από λιπαρό φαγητό, ναυτία και τάση για έμετο, ή δυσπεψία και φούσκωμα χωρίς έντονο πόνο. Ο ασθενής απευθύνεται συνήθως πρώτα σε Γαστρεντερολόγο, που τον παραπέμπει στον Χειρουργό. Εκείνος, μετά την κλινική εξέταση, ζητά υπερηχογράφημα χοληφόρων. Αν βρεθούν λίθοι, πρέπει να αφαιρεθούν χειρουργικά, γιατί μπορούν να οδηγήσουν σε πολλές σοβαρές επιπλοκές στο πάγκρεας, στο ήπαρ και στα χοληφόρα.

Χολοκυστίτιδα: Όταν ένας λίθος παγιδεύσει τη χολή μεταξύ χοληδόχου κύστης και κοινού χολικού πόρου, προκαλείται λοίμωξη. Η οξεία χολοκυστίτιδα είναι φλεγμονή που στο 95% των περιπτώσεων οφείλεται σε πολλαπλασιασμό μικροβίων εξαιτίας της παγίδευσης και της στάσης της χολής, ενώ σπανιότερα σε θρόμβωση της κυστικής αρτηρίας.

Οξεία παγκρεατίτιδα: Λίθοι, ή ακόμη και χολική λάσπη, από την κύστη και τον χοληδόχο πόρο μπορεί να φτάσουν στο φύμα Vater και να αποφράξουν τον παγκρεατικό πόρο. Στο 85% των περιπτώσεων η απόφραξη είναι παροδική και προκαλεί ήπια (οιδηματώδη) παγκρεατίτιδα, που αντιμετωπίζεται φαρμακευτικά. Στο 15%, όπου ο παγκρεατικός πόρος φράζει πλήρως, η παγκρεατίτιδα είναι βαριά και χρειάζεται χειρουργική αντιμετώπιση, καθώς μπορεί να μετατραπεί σε νεκρωτική.

Καρκίνος της χοληδόχου κύστης: Το 80% των ασθενών με τη νόσο έχει ταυτόχρονα χολολιθίαση, είτε οι λίθοι είναι μικροί είτε μεγάλοι είτε υπάρχει μόνο λάσπη, επειδή προκαλείται χρόνια φλεγμονή του κυστικού τοιχώματος και ατροφία του βλεννογόνου του. Συχνότερος είναι ο Καρκίνος του χοληδόχου πόρου.

Πρωτογενής σκληρυντική χολαγγειίτιδα: Εμφανίζεται κυρίως σε άτομα με ελκώδη κολίτιδα ή νόσο του Crohn. Στην ίδια ομάδα ανήκει και η πρωτογενής χολική κίρρωση, με στένωση και φθορά του τοιχώματος των αγγείων, που παρατηρείται συνήθως σε γυναίκες με αυτοάνοσα νοσήματα, όπως ρευματοειδή αρθρίτιδα, σύνδρομο Sjögren, θυρεοειδίτιδα και σκληροδερμία.

Παθήσεις των χοληφόρων όπως οι χολόλιθοι, η χολαγγειίτιδα, η χολοκυστίτιδα και το χολαγγειοκαρκίνωμα χρειάζονται χειρουργική αντιμετώπιση με χολοκυστεκτομή. Τα χολικά αγγεία είναι πολύ λεπτά, γι’ αυτό απαιτούν λεπτούς, μικροχειρουργικούς χειρισμούς και χειρουργό με μεγάλη εμπειρία στη συγκεκριμένη περιοχή.

Ο Δρ. Γεώργιος Κατσάνος αντιμετωπίζει λαπαροσκοπικά μεγάλο μέρος των παραπάνω παθήσεων.

ΧΟΛΗΦΟΡΑ

Η χολή: λειτουργία και παθήσεις

Παθήσεις που οφείλονται σε χολόλιθους

ΠΩΣ ΕΠΙΛΕΓΩ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟ;